Encyklopedia Stronie Śląskie




Stronie Śląskie - miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, położone na ziemi kłodzkiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stronie Śląskie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego.

Znanym ośrodek przemysłu szklarskiego dzięki Hucie Szkła Kryształowego "Violetta", założonej w 1864 r. Najbardziej lesista gmina w Polsce, bogata w unikalną florę i faunę. Są tu doskonałe warunki do uprawiania aktywnego wypoczynku i kontaktów z naturą.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 6253 mieszkańców.


Geografia:

- region geograficzny: Sudety Południowo-Wschodnie, Ziemia Kłodzka

- wyniesienie 500-610 m n.p.m.

Stronie Śląskie to niewielkie uprzemysłowione miasto w szerokiej i rozgałęzionej dolinie rzek: Białej Lądeckiej, Morawki i Siennej Wody. Cztery pasma górskie wydzielajš dolinę, w której leży Stronie Śląskie: od północy Góry Złote, od południowego wschodu Góry Bialskie, od południa Masyw Śnieżnika zaś od zachodu góry Krowiarki.


Rys historyczny:


Przed 1945 rokiem

Miejscowość nosiła nazwę Seitenberg i była niewielką wsią położonš obok znacznie większego Schreckendorf - dzisiejszego Strachocina. Wieś znana była wówczas z niewielkiego pałacyku królewny Marianny Orańskiej oraz manufakturowej huty ręcznie zdobionego szkła Oranienhütte.


Po wojnie

W maju 1945 Seitenberg zajęty został przez wojska radzieckie. Miejscowość przyłączono następnie do Polski, wysiedlajšc jej dotychczasowych mieszkańców do Niemiec. Wobec braku historycznej nazwy słowiańskiej, Polacy początkowo nazywali miejscowość Żybocin, jednak w 1948 r. wprowadzono urzędowo obecną nazwę, nawišzującą znaczeniowo do formy niemieckiej (Seitenberg = "stronna góra"). Wieś zyskała na znaczeniu na przełomie lat 40. i 50. Rozrosła się dzięki odkrytym w okolicy złożom fluorytu i rud uranu. Mimo że wydobywania rud uranowych zaprzestano dość szybko, a nieopłacalne kopalnie zasypano, to po inwestycji pozostało spore osiedle mieszkaniowe Morawka.


Dalszy rozwój

Dalszy rozwój zapewniła Stroniu znaczna rozbudowa huty szkła oraz rozpoczęcie wydobycia marmurów na skalę przemysłową. Dzięki temu w 1967 r. Stronie otrzymało prawa miejskie włączając w swój obręb wsie Strachocin oraz Goszów. Obecnie Huta Szkła Kryształowego "Violetta" (spółka akcyjna) jest głównym pracodawcą miasteczka obok zlokalizowanego tu wojewódzkiego szpitala psychiatrycznego.


Dalszy rozwój

Gmina stawia na turystykę - leży w pięknym krajobrazowo regionie, jest najbardziej lesistą w Polsce, posiada sporo ciekawych miejsc. Przemysł powoli zanika na korzyść rekreacji i sportu. Główną atrakcję stanowi tu odkryta w latach 70. Jaskinia Niedzwiedzia w Kletnie. Od kilku lat okolica przyciąga turystów dobrymi warunkami narciarskimi, m.in. dzięki kompleksowi wyciągów na Czarnej Górze. Turystyce sprzyja także malowniczość górskich pejzaży, bliskość szczytu Śnieżnika oraz znanego uzdrowiska Lądka-Zdroju.


Przyroda:

Cała gmina leży na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny. Park utworzono w 1981 r. dla ochrony górskiego krajobrazu. Na terenie gminy utworzone są cztery rezerwaty:

- rezerwat przyrody Śnieżnik Kłodzki na szczycie Śnieżnika,

- rezerwat przyrody Puszcza Śnieżnej Białki w okolicy Bielic,

- rezerwat przyrody Nowa Morawa powyżej wsi o tej samej nazwie,

- rezerwat przyrody Jaskinia Niedzwiedzia w Kletnie chroniący samš jaskinię, jej otulinę i zjawiska krasowe.


Atrakcje turystyczne w okolicy:

- kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski i św. Maternusa,

- dawny pałac królewny Marianny Orańskiej, obecnie siedziba Urzędu Miejskiego,

- ruiny kaplicy św. Onufrego w pobliżu stadionu sportowego

- kościół Zmartwychwstania Pańskiego

- Jaskinia Niedzwiedzia w Kletnie udostępniona od lutego do listopada za opłatą,

- Muzeum Ziemi w Kletnie czynne cały rok udostępnione za niewielkš opłatą,

- kolej linowa na Czarną Górę czynna cały rok za opłatą,

- podziemna trasa turystyczna w starej kopalni uranu udostępniana od lutego do listopada za opłatą,

- galeria "Wapiennik" w Starej Morawie do obejrzenia po indywidualnym kontakcie z właścicielami,

- zalew rekreacyjny w Starej Morawie ze strzeżonym kąpieliskiem w sezonie letnim,

- Centrum Sportu i Rekreacji z krytą pływalnią, halą sportową icentrum odnowy biologicznej.


Sieć drogowa i komunikacyjna:

Głównym węzłem komunikacyjnym okolicy jest miasto powiatowe Kłodzko, od którego prowadzš do Stronia dobrze utrzymane asfaltowe szosy. Do miasteczka można dojechać od północy z Kłodzka, Lądka-Zdroju i Złotego Stoku. Od zachodu prowadzi droga z Bystrzycy Kłodzkiej i Międzylesia. Ze Stronia można wygodnie dojechać do wszystkich okolicznych wsi asfaltowymi drogami. Miasto jest skomunikowane autobusami z Lądkiem Zdrojem, Kłodzkiem, Bystrzycą Kłodzką, Nową Rudą, Świdnicą, Wałbrzychem, Wrocławiem i Kudową-Zdrój. Stronie jest ostatnią stacją linii prowadzącej z Kłodzka przez Lądek-Zdrój. W gminie funkcjonują dwa turystyczne przejścia małego ruchu granicznego dla pieszych i rowerzystów na szczycie Śnieżnika oraz dla ruchu samochodowego na przełęczy Płoszczyna powyżej wsi Nowa Morawa.

Źródło: Wikipedia